Profiteer van onze staffelkorting bij aankoop van meerdere stuks.
Een vlinder op een bloem valt meteen op. De rups die weken eerder van een blad at, krijgt meestal minder waardering. Toch begint een vlindervriendelijke tuin juist daar: bij planten waarop vlinders hun eitjes kunnen afzetten en rupsen kunnen eten. Nu je in oktober lege plekken bekijkt en plannen maakt voor volgend jaar, kun je daar bewust ruimte voor reserveren. Niet alleen voor mooie bloemen, maar ook voor bladeren met gaatjes.
Volwassen vlinders bezoeken bloemen voor nectar. Hun rupsen hebben ander voedsel nodig: meestal bladeren, en soms bloemen, vruchten of zaden van specifieke planten. Zulke planten noemen we waardplanten. Sommige vlinders gebruiken verschillende soorten, andere zijn kieskeurig. Een border vol nectar kan daarom veel bezoekers trekken zonder dat er ook een volgende generatie opgroeit.
Maak je tuin dus niet alleen aantrekkelijk als eetplek voor volwassen vlinders. Combineer waardplanten met nectarplanten en accepteer dat er aan een deel van je groen wordt geknabbeld. Vraat is dan geen mislukking, maar precies de bedoeling. Welke vlinders daadwerkelijk komen, hangt ook af van de omgeving en de populaties in je buurt.
Je hoeft niet je hele tuin om te gooien. Kies een hoek waar een wat ruigere plant mag groeien en een rand waar je tweejarigen kunt laten terugkomen. Zet die plekken op een eenvoudige tuinschets. Houd rekening met de volwassen omvang van planten, zon en bodemvocht: een waardplant op een ongeschikte plek helpt uiteindelijk weinig.
De grote brandnetel is een waardplant voor onder andere dagpauwoog, kleine vos en atalanta. Oktober is een geschikte zaaimaand. Kies een voedselrijke, voldoende vochtige plek buiten de looproute, waar contact met de brandharen geen probleem is. Een zonnige tot halfzonnige standplaats kan aantrekkelijk zijn voor verschillende brandnetelgebruikende vlinders.
Praktische tip: geef brandnetels een duidelijk begrensd vak en controleer de randen op uitlopers. De soort kan zich stevig uitbreiden. Bekijk planten eerst op eitjes en rupsen voordat je overtollige groei verwijdert. Staat er al een geschikte brandnetelpol in je tuin, dan hoef je natuurlijk niet opnieuw te zaaien.
Look-zonder-look is een waardplant voor onder andere oranjetipje en klein geaderd witje. Je kunt deze soort in oktober zaaien op een humusrijke plek met voldoende vocht, bijvoorbeeld langs een haag. Het is een tweejarige plant: eerst verschijnt doorgaans een bladrozet, later volgen de witte bloemen.
Praktische tip: markeer de zaaiplek, zodat je jonge rozetten niet per ongeluk weghaalt. Laat na de bloei ook de groene zaadstengels staan; rupsen van het oranjetipje eten onder meer van de jonge hauwtjes. Reken bij zaaien niet op onmiddellijke bloei in het eerstvolgende voorjaar.
De waardplanten vormen de basis, maar bloeiende nectarplanten blijven belangrijk. Kies soorten die passen bij de grond die je hebt, in plaats van alle favorieten bij elkaar te zetten. Met deze twee planten kun je op verschillende standplaatsen de zomer en nazomer ondersteunen.
Beemdkroon bloeit van juni tot september met lila bloemhoofdjes die door vlinders en bijen worden bezocht. Geef deze vaste plant zon en goed doorlatende, bij voorkeur kalkhoudende grond. Je kunt haar deze maand zaaien.
Praktische tip: reserveer een open plek waar jonge planten niet direct verdwijnen onder brede buurplanten. Zet haar niet in dezelfde natte, voedselrijke hoek als de brandnetels. Meerjarige planten investeren na het kiemen eerst in hun ontwikkeling; de bloei kan op zich laten wachten.
Blauwe knoop kan van juli tot in oktober bloeien en biedt daarmee ook laat in het seizoen voedsel. Deze soort past bij een zonnige tot licht beschaduwde, vochtige maar niet zwaar bemeste standplaats. Zaaien kan in oktober en november.
Praktische tip: kies een plek die ook in de zomer niet volledig uitdroogt en voeg geen mest toe om de groei te versnellen. Op rijke grond krijgen sterke grassen en andere forse groeiers gemakkelijk de overhand.
Voor een grotere bloemenplek is Vlindertje Nooitgenoeg een mogelijkheid. Dit meerjarige, inheemse mengsel bevat meer dan twintig nectarrijke soorten en ook waardplanten. Oktober valt binnen de aangegeven zaaiperiode. Controleer vóór het bestellen of de standplaats en beschikbare ruimte passen bij het mengsel.
Gebruik zo'n bloemenplek naast je bewust gekozen waardplanten, niet als reden om die ruigere hoek alsnog weg te halen. Zaai het mengsel volgens de productinstructies en houd de brandnetelplek apart, zodat uitbreidende brandnetels jonge bloemen niet verdringen.
Begin klein: één bewuste rupsenplek maakt je tuin al completer. Kies de waardplant en bloemen die bij jouw tuin passen en geef de volgende generatie vlinders een kans.
In Braiding Sweetgrass schrijft Robin Wall Kimmerer over wederkerigheid: de natuur geeft, en wie ontvangt, geeft iets terug. Die gedachte is blijven hangen. Een tuin hoeft niet alleen te nemen. Met inheemse zaden wordt een stuk grond weer een plek waar bijen, vlinders en vogels iets te halen hebben.
Daarom kies ik voor voornamelijk voor soorten die hier thuishoren en draag ik bij elke bestelling bij aan CO₂-reductie. En als je een vraag hebt over een plant, je bestelling of je tuin, dan mail je niet met een klantenservice, maar gewoon met mij.
Groene groet,
Elmar Witjes
Planten voor bijen
